obraz - SoilSEDUMA---logo-male.jpg













obraz - drzewo2.JPG
obraz - kamyki.jpg
obraz - Sopot3.jpg
obraz - jaskinia.jpg
obraz - logo_bnwz_3.jpg


Konkrecje



Konkrecje

  • skupienia mineralne,
  • o kształcie:
  • kulistym, soczewkowym, groniastym lub nieregularnym,
  • występują w skałach osadowych, a także w osadach morskich i oceanicznych,
  • różnią się od otoczenia  składem chemicznym i budową wewnętrzną, która może być:
  • promienista, współśrodkowo - warstwowa, koncentryczno-promienista lub  silnie poligonalnie spękana, z szerokimi szczelinami, wtórnie wypełnionymi minerałami wytrąconymi chemicznie:
  • kalcytem, barytem, pirytem, galeną lub gipsem.

Wzrost konkrecji odbywa się od części jądrowej do zewnętrznej. Nazwy konkrecji tworzy się od dominujących minerałów które je tworzą.

Najczęściej spotyka się konkrecje:

  • krzemionkowe zwykle występujące w wapieniach (krzemienie),
  • pirytowe, często występujące w marglach opolskich,
  • markasytowe,
  • kalcytowe (kukiełki lessowe, laleczki lessowe) spotykane w lessach,
  • sferosyderytowe utworzone w skałach ilastych,
  • limonitowe,
  • manganowe, a także,
  • margliste lub ilasto - żelaziste występujące w iłach zwane septariami, oraz
  • fosforanowe.

Wielkość konkrecji waha się od kilku mm do około 1 metra.

Formy występowania minerałów
Skupienia mineralne

 
 

 
 
Konkrecje żelaziste o zróżnicowanej wielkości, częściowo puste w środku, (z Ameryki Północnej),
coll. K. Miszewski

 





 
Konkrecje pirytowe z margli opolskich
coll. K. Miszewski


 

 




 
Konkrecja markasytowa o odwróconej symetrii o 1800 (tzw. „dziecko w beciku”) z margli opolskich
coll. K. Miszewski


 


Konkrecje węglanowe wykształcone w lessach
(= kukiełki, laleczki lessowe)
 
coll. K. Miszewski
 






 
 
Konkrecja sferosyderytowa o budowie koncentrycznej
coll. K. Miszewski

 






 
Konkrecje fosforytowe wykształcone marglu piaszczystym bogatym w glaukonit
występowanie: rejon Annopola
wiek: wczesna kreda – alb,
średnia zawartość  P2O5 w konkrecjach wynosi około 16%
coll. K. Miszewski
 

 
 

 

 
 
Konkrecja fosforytowa wykształcona w marglu piaszczystym bogatym w glaukonit występowanie: rejon Annopola wiek: wczesna kreda – alb, średnia zawartość P2O5 w konkrecjach wynosi około 16%
coll. K. Miszewski

 
Septaria (konkrecja septariowa) wewnętrznie silnie spękana,  szczeliny wypełnione kalcytem, szczeliny o zmiennej szerokości,  mogą mieć układ
  • promienisty,
  • koncentryczny, lub
  • poligonalny.
Septarie są konkrecjami ilasto-żelazistymi lub  marglistymi.
 coll. K. Miszewski

 




    






Róża pustyni (róża piaskowa, róża kamienna)
  • rozetowe skupienie utworzone z jednorodnych  zrostów i przerostów bliźniaczych soczewkowych lub
  • wydłużonych kryształów: kalcytu, gipsu, barytu, celestynu i hematytu, przypominające kształtem kwiat róży,
  • zawiera ziarna pustynnego piasku kwarcowego, Powstaje na obszarach pustynnych w warunkach klimatu suchego  i gorącego, Występuje na Saharze w Maroku, Algierii, Tunezji i Libii,
  • jest zaliczana do typowych konkrecji (P. Czubala i in., Przewodnik do ćwiczeń z geologii, PWN, 2009),
  • ma wielkość od kilku cm do ponad 1 m i masę do kilkuset kilogramów. (J. Żaba, Ilustrowany słownik skał i  minerałów, Videograf II, Katowice, 2003).
coll. K. Miszewski

 

 

 



Katedra Ochrony Powierzchni Ziemi
ul. Oleska 22, tel. 077 401 60 20, fax. 077 401 60 30
e-mail: kopz@uni.opole.pl
administrator Grzegorz Kusza

dol